Filosoferen met kinderen op Coolsma

Filosoferen met kinderen

Kun je vrienden worden met een robot? Bestaat de tijd wel echt? Hoe weet je zeker dat je nu wakker bent? Wat als het nooit meer herfst zou worden? Is het oké als je fouten maakt en niemand er ooit achter komt? Als je alle onderdelen van je fiets vervangt, is het daarna nog wel jouw fiets? Zijn getallen een uitvinding of een ontdekking?

Sinds november wordt er op Coolsma gefilosofeerd. Niet door volwassenen, maar door kinderen. Kan dat? Nou en of!

Kinderen stellen op jonge leeftijd al filosofische vragen. Die zijn niet raar of onzinnig. Ze verdienen de aandacht. Ze zijn alledaags en bij nader onderzoek niet zo simpel te beantwoorden.

Op Coolsma gaat elke week een paar groepjes van 6 tot 8 leerlingen met elkaar in gesprek. Ze gaan aan de slag met een vragen zoals bovenaan genoemd. Het doel van deze gesprekken is om met elkaar een antwoord te formuleren dat voor iedereen, overal en te allen tijde geldig is. De kans dat we op zo’n universeel antwoord uitkomen is nihil, maar we gaan het wel proberen! Want het is ontzettend leuk om met elkaar zo’n probleem uit te pluizen. Meer lezen, lees verder onder ‘nieuws’ op onze app.

Een recent voorbeeld. Met een groepje kinderen uit de middenbouw hebben we het tijdens de eerste bijeenkomst over de volgende vraag. Stel, je komt een buitenaards wezen tegen dat wil weten wat een stoel is, wat vertel je dan?
Stoelen bestaan natuurlijk in allerlei soorten en maten en een definitie formuleren blijkt al snel ingewikkelder dan verwacht. Moeten een stoel altijd poten hebben? Is de functie belangrijk? Doet het uiterlijk er toe? Als je een stoel uit elkaar schroeft, kan je dan nog spreken van een stoel of is het dan iets anders? Is stoel dan misschien meer een soort begrip? Lichte verwarring ontstond, er werd gegiecheld en gedachten vlogen alle kanten op waarbij ongemerkt allerlei filosofische domeinen werden aangeraakt. Na een half uur kwam vroeg een van de kinderen om af te ronden. Reden: de hersens deden pijn van het nadenken.

Tijdens het filosoferen blijven we ver weg van meningen, individuele problemen en wat soms als ‘mijn eigen werkelijkheid’ wordt bestempeld. Dat is niet waar het in de filosofie om draait. Wat we wel doen is gebruik maken van elkaars denkkracht. Door goed te luisteren, nauwkeurig te denken, precies te formuleren en logische argumenten te geven zullen we verder komen. Al kan het in het gesprek lijken alsof we juist enorm wegdrijven van de centrale vraag in het gesprek en alleen maar vertragen en inzoomen.

Deze gesprekken worden niet begeleid door een leerkracht, maar door Astrid Hamster. Zij is moeder van Alex en Thomas uit groep 8 en Reinout uit groep 6 en volgt een opleiding filosofie aan de Internationale School voor Wijsbegeerte (ISVW) in Leusden. Deze opleiding richt zich op het filosoferen met kinderen en jongeren. Om zich te bekwamen in het begeleiden van filosofische gesprekken met kinderen maakt zij vlieguren op verschillende scholen.

Filosoferen is een superleuke en breinprikkelende activiteit voor alle kinderen van 4 t/m 99 jaar. Het sluit prachtig aan bij alles waar Coolsma voor gaat en staat en verrijkt het aanbod. De reacties zijn positief en de school is voornemens mogelijkheden voor uitbreiding te onderzoeken.

Delen: